NamDinh.Org

Mùa xuân nói chuyện hoa

Mùa xuân là mùa của hoa, trăm hoa đua nở. Ngày Tết nhà nào cũng có một lọ hoa đón tết và hoa ở khắp mọi nơi, nụ đào phai chúm chím, đoá lay ơn tinh khiết trắng trong, nụ hồng e ấp... Nhưng hoa không chỉ để làm cảnh, để nói thay người mà nhiều loại hoa còn là nguồn dược liệu để chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ cho con người.



Hoa sen có tên khoa học là Nelumbô Nucipera. Là loại hoa có hương thơm ngát, dáng đẹp. Người Việt Nam coi hoa sen là biểu tượng cho người quân tử. Nhuỵ hoa sen dùng để ướp trà; tâm sen dùng trong bài thuốc chữa bệnh tâm phiền, mất ngủ; ngó sen ngoài giá trị làm thức ăn, còn dùng để cầm máu, hạt sen cũng là vị thuốc.
Hoa ngâu có tên khoa học là Aglaia Duperreana. Hoa ngâu có hương thơm ngát dùng để ướp trà hay còn dùng sắc uống chữa sốt vàng da, hen suyễn.
Hoa cúc có tên khoa học là Chrysenthemun. Hoa cúc là biểu tượng cho sự sống lâu, trường thọ nên thường được tặng cho các cụ già trong dịp lễ, tết. Cúc chi, loại hoa nhỏ chi chít, màu vàng dùng để ướp trà, nấu rượu cúc. Ngoài ra còn dùng chữa các chứng nhức đầu, chóng mặt, chữa đau mắt gió đỏ ngầu.
Hoa hồng có tên khoa học là Rose. Hoa hồng được coi là hoàng hậu của các loại hoa, là biểu tượng của tình cảm nồng nàn, tình yêu. Tinh dầu hoa hồng còn được coi là "vàng lỏng" vì từ nó có thể chế ra loại nước hoa hảo hạng. Y học dùng cánh hoa hồng trắng hấp cách thuỷ với đường phèn để chữa ho.
Hoa huệ có tên khoa học là Polianthes Tuberosa, là loài hoa biểu tượng cho sự thiêng liêng nên thường dùng trong các dịp lễ, cúng tế mà không bao giờ tặng nhau. Dân gian dùng chữa hóc xương cá, xương gà nhỏ bằng cách lấy rễ cây huệ rửa sạch, giã nát, hoà với ít nước muối rồi vắt lấy nước để ngậm, nuốt dần dần, bã còn lại đắp vào chỗ bị đau.
Hoa đào có tên khoa học là Prunus Persca. Ở miền Bắc nước ta, Nhật Tân được coi là xứ sở của đào bích, đào phai. Ngày Tết, người ta coi chuyện thiếu cành đào như là đã thiếu đi không khí tết. Hoa đào còn dùng cùng với hạt bí đao, vỏ quýt làm thuốc uống cho đẹp da mặt. Ngoài ra, còn làm thuốc thông tiểu tiện, bí đái, phù thũng.
Hoa mai có tên khoa học là Ochna Hanadi, là biểu tượng cho mùa xuân phương Nam. Đông y dùng vỏ cây mai làm thuốc bổ chữa khí huyết suy kém, ăn không ngon miệng.
Hoa quỳnh có tên khoa học là Epiphyllym Oxypelaum, là loài hoa chỉ nở về đêm, có mùi hương thơm ngát, lâng lâng, xao xuyến. Đông y dùng hoa quỳnh làm thuốc chữa đái tháo đường.
Hoa thiên lý nấu canh cua, tôm nõn, thịt nạc, ăn vừa thơm ngon lại bổ dưỡng, ngoài ra còn có tác dụng chữa đau mình, nhức xương.
Hoa hoè có vị đắng, tính bình, có tác dụng thanh nhiệt chỉ huyết, chảy máu cam, phụ nữ băng huyết, hạ huyết áp.
Hoa mào gà đỏ có vị ngọt tính lương có tác dụng cầm máu trĩ, chữa đau dạ dày.
Hoa nhài thường dùng để ướp trà. Chén trà nhài mùi hương thơm nhẹ nhàng thư thái. Hoa nhài khô pha trà uống và cũng là để làm thuốc.

(Nguồn Báo Nam Định)

Lễ hội mùa xuân

Lễ hội ngày nay đang trở thành một hình thức sinh hoạt văn hoá tinh thần trong đời sống cộng đồng. Lễ hội là một loại hình thiết chế văn hoá, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, gắn với tín ngưỡng, tâm linh, giáo dục đạo lý, cố kết cộng đồng trong công cuộc xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước.



Hiện nay, ở tỉnh ta có trên 100 lễ hội, trong đó có 7 lễ hội do tỉnh quản lý, còn lại là lễ hội làng và chủ yếu là lễ hội xuân. Nhìn chung, các lễ hội đều gắn với các di tích lịch sử, văn hoá. Phương thức tổ chức và nội dung của lễ hội xuân có sự kết hợp, đan xen giữa các tín ngưỡng dân gian, tín ngưỡng phồn thực, tín ngưỡng thần hoàng làng, tín ngưỡng tôn giáo thể hiện qua các lễ hội đình, chùa, đền... Ý nghĩa của phần lễ trong các lễ hội mùa xuân không chỉ đơn thuần mang yếu tố tín ngưỡng thuần tuý mà còn là hình thức sinh hoạt văn hoá tinh thần mang đậm truyền thống, đạo lý tôn kính tổ tiên, "Uống nước nhớ nguồn", tưởng nhớ công lao các vị anh hùng dân tộc có công xây dựng, bảo vệ quê hương đất nước, những bậc tiền nhân đã truyền nghề, mang lại đời sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Hội Phủ Giầy (Kim Thái, Vụ Bản) là lễ hội mùa xuân tiêu biểu. Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, nhân dân từ mọi miền đất nước lại nô nức hành hương về Phủ Giầy. Từ bao đời nay, Mẫu Liễu Hạnh đã trở thành "tứ bất tử" trong tín ngưỡng của dân tộc Việt. Tục thờ Mẫu nói chung, lễ hội Phủ Giầy nói riêng đã trở thành hình thức sinh hoạt tín ngưỡng văn hoá cộng đồng, mang ý nghĩa nhân văn cao cả.
Trong các lễ hội mùa xuân, tuy có sự khác nhau về hình thức lễ và hội ở các lễ hội đền, lễ hội chùa, lễ hội đình cũng như phương thức hành lễ giữa các vùng, miền, làng, nhưng các hoạt động văn hoá, thể thao trong các lễ hội đều tập trung ca ngợi truyền thống thượng võ, trọng đạo của dân tộc. Đây chính là sản phẩm văn hoá đặc sắc do con người sáng tạo ra, được kế thừa và phát huy qua bao thế hệ. Trong lễ hội chùa Bi (Nam Trực), lễ hội chùa Hải Anh (Hải Hậu), lễ hội đền Hạ Kỳ (Nghĩa Hưng), lễ hội làng An Nhân, làng Hồ Sen (Vụ Bản)... các trò chơi như chọi gà, đua thuyền, đấu vật, cờ người, thổi cơm thi, hội kéo chữ (Hoa trượng hội)... đã thực sự trở thành sinh hoạt văn hoá dân gian đậm đà bản sắc dân tộc của từng địa phương, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, động viên nhân dân hăng say lao động sản xuất, học tập, đáp ứng nhu cầu giải trí văn hoá lành mạnh cho người dân ở các vùng nông thôn. Hội chọn vật lễ là một trong những nét độc đáo tại các lễ hội mùa xuân ở tỉnh ta. Tiêu biểu là hội "Trư kiên bảo" (hội chọn lợn), "Kê kiên bảo" (Hội chọn gà) và hội chọn cá trong các lễ hội làng Thượng Linh, Côi Sơn, Quả Linh (Vụ Bản), Hữu Dụng, Làng Mụa (Ý Yên) và một số lễ hội làng ở các huyện Nghĩa Hưng, Mỹ Lộc... Nguồn gốc của hội chọn vật lễ gắn liền với tín ngưỡng phồn thực, với khát vọng cầu mưa, mùa màng bội thu. Tuỳ theo lệ của từng làng và lệ của từng kỳ lễ mà làng có những quy ước, quy định riêng. Làng Tiên Hương (Vụ Bản) có tục thi chọn gà khá độc đáo. Hàng năm, cứ đến đêm mồng 2 tết, nhân dân làm lễ rước đuốc lên đền Thượng, núi An Thái, nơi thờ Tả Sơn Thần và Mẫu Thượng Ngàn. Tương truyền, đây là nơi mà dân làng đón tướng quân Đinh Lôi (Thần thành hoàng), người đã có công đánh giặc, bảo vệ sự yên bình, hạnh phúc cho đất nước, quê hương. Sau khi làm lễ, nhân dân mới tổ chức thi hội chọn các mâm gà theo tiêu chuẩn "đầu công, mình cuốc, chân vàng", gà phải được luộc chín tới, cách trang trí mâm gà phải đẹp. Người đạt giải sẽ được thưởng và sẽ gặp nhiều phúc, lộc trong năm. Rõ ràng, những nghi lễ chọn lợn, gà, cá đều mang dấu ấn tín ngưỡng văn hoá của cư dân nông nghiệp, có ý nghĩa nhân sinh sâu rộng, khuyến khích chăn nuôi, đẩy mạnh sản xuất.
Lễ hội mùa xuân có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hoá, tinh thần của nhân dân. Tuy nhiên, điều đáng nói hiện nay là công tác quản lý lễ hội ở một số địa phương trong tỉnh vẫn còn nhiều điều bất cập. Một số nơi trong tỉnh tổ chức lễ hội kéo dài ngày, chưa thực hiện nghiêm túc quy chế lễ hội; hoặc mới chỉ chú ý phần lễ, xem nhẹ phần hội. Ở các lễ hội do cơ sở quản lý, ban tổ chức chưa có hình thức giới thiệu để khách thập phương hiểu về ý nghĩa, giá trị văn hoá lịch sử của di tích. Một số nơi phục hồi các nghi lễ (phần lễ) còn rườm rà, gây tốn kém, lãng phí. Hiện tượng đốt vàng mã, bói toán, xóc thẻ, đặt hòm công đức tràn lan, bày bán văn hoá phẩm "ngoài luồng" vẫn tồn tại ở một số lễ hội, làm mất đi ý nghĩa cao đẹp của văn hoá lễ hội...
Để lễ hội mùa xuân năm nay được tổ chức đúng theo nội dung các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và của tỉnh, các ngành chức năng, các địa phương trong tỉnh cần tiếp tục tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân Luật Di sản Văn hoá và Quy chế Lễ hội, Quyết định 681/QĐ-UB của UBND tỉnh về các quy chế, quy ước, tiêu chuẩn nếp sống văn hoá; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm Quy chế Lễ hội theo Luật định Ban tổ chức lễ hội các địa phương cần quy hoạch, sắp xếp các hàng quán dịch vụ và tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí hợp lý. Thực hiện xã hội hoá việc tổ chức lễ hội, khai thác các nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân, đóng góp cho việc gìn giữ di sản văn hoá vật thể và phi vật thể liên quan mật thiết với lễ hội. Bảo tồn có chọn lọc các giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc trong lễ hội; tăng cường công tác quản lý, nghiên cứu để việc tổ chức lễ hội ngày càng "Tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc" theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị TW 5 (khoá 8) của Đảng./.

(Nguồn Báo Nam Định)

Khai mạc Lễ hội Phủ Giầy 2007

Sáng 19-4-2007 (tức mồng 3 tháng 3 Đinh Hợi), huyện Vụ Bản và xã Kim Thái đã tổ chức khai mạc Lễ hội Phủ Giầy 2007. Đồng chí Trần Thị Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện một số cơ quan, ban, ngành của tỉnh, đông đảo nhân dân trong tỉnh và khách thập phương tới dự.




Lễ hội Phủ Giầy gắn liền với Khu Di tích Lịch sử - Văn hoá Phủ Giầy là một lễ hội truyền thống, có quy mô vùng. Sau hơn 10 năm được Nhà nước cho phép chính thức mở hội, chương trình lễ hội ngày càng phong phú, hài hoà giữa phần lễ và phần hội, khai thác và phát huy nhiều giá trị văn hoá dân gian truyền thống. Lễ hội năm nay được tổ chức từ ngày 19 đến 24-4 (tức từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 8 tháng 3 năm Đinh Hợi). Trong những ngày diễn ra lễ hội, sẽ diễn ra nhiều hoạt động văn hoá - thể thao dân gian, mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc và sắc thái văn hoá địa phương như: thi hát chầu văn, rước thỉnh kinh, thả rồng bay, thi múa rồng, múa sư tử, hoa trượng hội, thả đèn trời, chơi cờ đèn dưới nước và chương trình biểu diễn nghệ thuật./.

(Nguồn Báo Nam Định)